Πανόραμα Μελισσίων
Η ονομασία της περιοχής προέρχεται από την παλαιά χρήση της γης για μελισσοκομεία. Η πόλη επικοινωνεί με τα βόρεια προάστια στα δυτικά μέσω δύο διαδρομών, τη Λεωφόρο Δημοκρατίας-Πεντέλης προς Μαρούσι και Λ.Οι περισσότερες γειτονιές έχουν αραιότατη εξυπηρέτηση από τον ΟΑΣΑ. Γενικά όμως δε διαθέτει πολλούς διαμορφωμένους επισκέψιμους χώρους, καθώς τα άλση της περιοχής βρίσκονται πέριξ των νοσοκομείων και των ρεμάτων, στο κεντρικό πάρκο της πόλης δεν έχουν ξεκινήσει έργα ανάπλασης, ενώ τα κέντρα ψυχαγωγίας ανέκαθεν στα Μελίσσια ήταν λίγα και διασκορπισμένα. Παρά το φυσικό κάλλος της περιοχής, ο Δήμος δεν ευνοήθηκε από τα χρήζοντα έργα υποδομής που καθίστανται ολοένα και πιο επιτακτικά ενώ η δόμηση στα κάτω Μελίσσια πολλές φορές διενεργείται χωρίς σχεδιασμό και με ιδιαίτερη επιβάρυνση στο ορεινό τοπίο. Με την παρέλευση των χρόνων αρχίζει δειλά δειλά να αυξάνεται ο πληθυσμός, ενώ οι κάτοικοι εργάζονται σε διάφορα ιδρύματα ή ασχολούνται με το μικροεμπόριο.
Στον πίνακα που ακολουθεί διαφαίνεται η πληθυσμιακή εξέλιξη του Δήμου Μελισσίων, βάσει ιστορικών στοιχείων από το 1928 και των απογραφών του 1981, 1991 και 2001, καθώς και εκτιμήσεις για την ανοικοδόμηση έως το 2007 : πρωτογενείς πηγές:ΕΣΥΕ, Δήμος Μελισσίων Συνεχίζοντας την παράδοση στις υπηρεσίες υγείας, φιλοξενεί πολλά νοσοκομεία όπως το Σισμανόγλειο Γενικό Νοσοκομείο, στα σύνορα με τα Βριλήσσια και το Μαρούσι στο νότιο τμήμα του δήμου, το Αμαλία Φλέμινγκ (Πτέρυγα Τσαγκάρη-Γενικό Νοσοκομείο), το ιστορικό Παπαδημητρίου (ΙΚΑ Πεντελικό) και την πτέρυγα Μπόμπολα, καλύπτοντας τις ανάγκες γενικής περίθαλψης των βορειοανατολικών προαστίων. Σε μια προσπάθεια βελτίωσης των κυκλοφοριακών συνθηκών ο Δήμος Μελισσίων ανακοίνωσε το 2007 πρόγραμμα επέκτασης των μονοδρομήσεων, στην εκπόνηση του οποίου ζητήθηκε και η συνδρομή των δημοτών.
Κατά τα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια η περιοχή ανήκε στην Ιερά Μονή Πεντέλης, ενώ κατά την τουρκοκρατία χρησίμευε ως κρυψώνα με τις σπηλιές της στους πρόποδες του πεντελικού, για τους κατοίκους του Αμαρουσίου. Την ίδια εποχή οικοδομούνται τα πρώτα νοσοκομεία-σανατόρια για όσους έπασχαν εκείνη την εποχή από φυματίωση και επέλεγαν την περιοχή ως τόπο διαμονής και ανάρρωσης για το καλό της κλίμα. Σήμερα τα Μελίσσια είναι δήμος του ευρύτερου συγκροτήματος των βορείων προαστίων των Αθηνών. Είναι οικοδομημένος σε μεγάλο υψόμετρο και θυμίζει ορεινή κωμόπολη.
Το 2001 η πόλη εμφάνιζε 19.700 κατοίκους, ενώ το 2007 συγκεντρώνει σύμφωνα με εκτιμήσεις 36.000. Συντεταγμένες: 38°03′20″N 23°50′04″E / 38.0556, 23.8344 Τα Μελίσσια στην αρχαιότητα αποτελούσαν τμήμα της περιφέρειας του Δήμου Αθμονέων που τοποθετείτο στη μεσόγαια τριττύα, σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση του Κλεισθένους.
Επίσης συγκεντρώνει πληθώρα κόσμου και από γειτονικούς δήμους για τις υπηρεσίες που προσφέρει στο χώρο της γυμναστικής. Προβλήματα που ταλανίζουν το δήμο αφορούν τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση, καθώς, ενώ αποτελεί οδικό πέρασμα προς ολόκληρη την Ανατολική Αττική, οι ίδιοι οι κάτοικοι δεν εξυπηρετούνται επαρκώς συγκοινωνιακά. Οι οικιστικές και οι εμπορικές ζώνες στα κεντρικά κάτω Μελίσσια είναι περιπεπλεγμένες. Εξακολουθεί παρόλα αυτά να παραμένει ένα δημοφιλής τόπος κατοικίας, με την προϋπόθεση ότι δεν θα συνεχιστεί η έντονη αύξηση της αστικοποίησης του, εμφανής στα τελευταία χρόνια. Ο δήμος σήμερα συγκεντρώνει παραπλήσιες αξίες με τα Βριλήσσια, το Μαρούσι και το Χολαργό.
Ο ηλεκτροφωτισμός της περιοχής είναι ελλιπής ή κακοσυντηρημένος σε ορισμένα σημεία, όμως από το β εξάμηνο του 2007 άρχισαν έργα βελτίωσής του. Πολλοί δρόμοι παραμένουν διπλής κατεύθυνσης, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα συμφόρησης, λόγω της αύξησης των αυτοκινήτων που σταθμεύουν σε αυτούς. Οι γειτονιές είναι διχοτομημένες από τα ρέματα, τους ορεινούς όγκους και τις δασικές εκτάσεις.
Η πόλη των 3.906 στρεμμάτων εντοπίζεται σε μεγάλο υψόμετρο και λαμβάνει ολοένα και περισσότερο αστικό χαρακτήρα, εξακολουθεί όμως ακόμα και σήμερα να εμπεριέχει μεγάλες ημιαστικές περιοχές πρασίνου. Από το 1946 τα Μελίσσια αποτελούν αυτόνομη διοικητική οντότητα της Ανατολικής Αττικής μετά την απόσχισή τους από το Μαρούσι, ενώ το 1990 με την οικιστική πίεση πέριξ των Αθηνών αναγνωρίζονται ως Δήμος της αθηναϊκής νομαρχίας.
Η περιοχή προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις αστικές απαιτήσεις και στη διατήρηση του αρχικού της χαρακτήρα. Κηφισίας και τη Λεωφόρο Καραμανλή-Τρικούπη προς Κηφισιά και Πολιτεία στη βόρεια διέξοδο από το λεκανοπέδιο περιμετρικά της Πεντέλης. Οι αντικειμενικές αξίες της περιοχής κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα με τα γειτονικά Βριλήσσια και την Αγία Παρασκευή.
Οι εκτάσεις της περιοχής χρησιμοποιούντο για καλλιέργεια, κτηνοτροφία, αλλά και από μελισσοκόμους. Έχει κυκλικό ρυμοτομικό σχεδιασμό λαβύρινθου και οι κεντρικές οδικές αρτηρίες χωρίζουν το δήμο στο εμπορικό κέντρο κάτω Μελισσίων και στο οικιστικό κέντρο πανοράματος στα βόρεια.
Σε κάθε χμ2 κατοικούν το 2001 5.043 κάτοικοι, ενώ το 2007 γύρω στους 9.216. Η περιοχή είναι γνωστή για υπηρεσίες υγείας που ανέκαθεν παρείχε, από τα παλιά σανατόρια κατά την περίοδο της φυματίωσης, μέχρι τα νοσοκομειακά συγκροτήματα που λειτουργούν σήμερα στις εκτάσεις πρασίνου, αλλά και για ποικίλλα καταστήματα και υπηρεσίες που λειτουργούν στις κεντρικές οδούς. Έτσι φτάνουμε στο 1990, όπου με την οικιστική πίεση πέριξ των Αθηνών, τα Μελίσσια αναγνωρίζονται ως δήμος. Τα Μελίσσια άρχισαν να κατοικούνται μαζικά κυρίως στις αρχές της δεκαετίας του 80 και στα τέλη του 90 άρχισε ο οικιστικός τους κορεσμός.
Είναι μια περιοχή με σταδιακή αύξηση του πληθυσμού, αλλά με διατήρηση των πεντελικών κτημάτων που περιβάλλουν το Δήμο και προστατεύουν το μικροκλίμα του. Είναι περιοχή πλούσια σε πράσινο και ήδη έχει ξεκινήσει η αξιοποίηση και ανάπλαση του άλσους ζωοδόχου πηγής (ολυμπιονικών) και η πεζοδρόμηση της παραρεμάτιας ζώνης.
Το 2007, οι αντικειμενικές αξίες ήταν 1.500 - 2.000 € / τμ ενώ οι εμπορικές αξίες ήταν 2.100 - 3.000 € / τμ. Μετά το 1920, άρχισαν να οικοδομούνται οι πρώτες υποτυπώδεις κατοικίες, κυρίως εξοχικές για τους επισκέπτες της Ιεράς Μονής, ενώ μετά τη μικρασιατική καταστροφή αρχίζει ο μαζικός εποικισμός των Μελισσίων, σε εκτάσεις που παραχωρούνται στους Ποντίους από την Ιερά Μονή (προς ανάμνηση αυτού δόθηκε σε γνωστό δρόμο η ονομασία των πρώτων εποικιστών μελισσιωτών, ενώ λειτουργεί πολιτιστικό κέντρο Ποντίων Μελισσιωτών στο κέντρο του δήμου).
Πολιούχος των Μελισσίων είναι ο Άγιος Γεώργιος, στο όνομα του οποίου έχει τιμηθεί ο κεντρικός Ναός στα Άνω Μελίσσια. Συγκεκριμένα, το 2007 οι αξίες κινούνταν μεταξύ 1.500 - 2.000 ευρώ/τ.μ.
Η πόλη εξυπηρετείται συγκοινωνιακά κυρίως μέσω της λεωφόρου Δημοκρατίας-Παπανδρέου μέσω της οποίας διοχετεύεται η κυκλοφορία από τα Μεσόγεια προς τα Βόρεια Προάστια και αντιστρόφως, ενώ το ρυμοτομικό σχέδιο χωρίζει τα Μελίσσια στο εμπορικό κέντρο Κάτω Μελισσίων και στο οικιστικό κέντρο Πανοράματος στα βόρεια. Η περιοχή πρωτοκατοικείται γύρω στο 1940 , ενώ επηρεάζεται έντονα από τη μετανάστευση των Ποντίων μετά τη μικρασιατική καταστροφή.
. Οι πλησιέστεροι σταθμοί του μετρό είναι αυτοί της Δουκίσσης Πλακεντίας στα νοτιοανατολικά και του Αμαρουσίου στα δυτικά και οι δύο αρκετά μακριά από τα όρια του Δήμου Μελισσίων, καθιστώντας δύσκολη την πρόσβαση στους δημότες χωρίς όχημα.
Σήμερα συνιστούν βορειοανατολικό προάστιο των Αθηνών. O δήμος υπάγεται στη διοικητική περιφέρεια της Νομαρχίας Αθηνών και απέχει 12 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας. Η μεγάλη πληθυσμιακή έκρηξη παρατηρείται κατά τη δεκαετία του 80 ύψους 64,96%, όταν αρχίζουν να οικοδομούνται και πιο απομακρυσμένες περιοχές πέρα από το κέντρο των Αθηνών.
ενώ οι εμπορικές τιμές μεταξύ 2.100 - 3.000 ευρώ/τ.μ. Δήμαρχος από το 2007 διατελεί ο Γραφάκος Εμμανουήλ. Κατά την αρχαιότητα τα Μελίσσια ήταν αγροτική περιοχή που υπαγόταν στα διοικητικά όρια του αρχαίου Δήμου Αθμόνων.
